Gepubliceerd op: 2026-01-29

Column: Niet het contract, maar de praktijk bepaalt

Het arrest van het Gerechtshof Amsterdam in de Uber-zaak van 27 januari 2026 onderstreept dat opnieuw.

De rechter oordeelde dat je de arbeidsstatus van een Uber-chauffeur niet algemeen kunt vaststellen. Je moet per individuele situatie kijken.
Daarbij tellen onder meer jouw investeringen, de vrijheid die je geeft in werktijden en opdrachtacceptatie en het ondernemersrisico dat iemand loopt.

Waar in 2021 Uber-chauffeurs nog collectief als werknemer werden gezien, legt het hof nu meer nadruk op ondernemerschap als volwaardig criterium.
Belangrijk daarbij: niet wat je afspreekt op papier is doorslaggevend, maar hoe jullie samenwerking er in de praktijk uitziet.

Voor jou als ondernemer is het werken met zzp’ers vaak aantrekkelijk. Je zet flexibel capaciteit in zonder loonadministratie, ontslagbescherming of loondoorbetaling bij ziekte. Wat jarenlang praktisch voelde, kan nu steeds vaker een juridisch risico worden. Schijnzelfstandigheid staat hoog op de agenda bij wetgever, Belastingdienst en rechter.

De kernvraag blijft steeds dezelfde:
Werk je écht met een zelfstandige, of lijkt de samenwerking in feite op een arbeidsovereenkomst?

Eerst uitleg: wat heb je afgesproken?

Als jouw samenwerking ter discussie komt te staan, kijkt de rechter eerst naar de uitleg van de overeenkomst.
Volgens het Haviltex-arrest gaat het niet alleen om de tekst van het contract, maar vooral om wat jij en de andere partij daar redelijkerwijs van mochten verwachten.

Het Groen/Schoevers-arrest vult dit aan: ook de feitelijke uitvoering telt zwaar mee. Hoe je dagelijks samenwerkt, bepaalt mede hoe afspraken worden uitgelegd.

Voor jou betekent dit dat een nette “overeenkomst van opdracht” geen garantie is. Als de praktijk kenmerken van loondienst laat zien, kan de beoordeling alsnog die kant op vallen.

Daarna kwalificatie: werknemer of zelfstandige?

Na de uitleg volgt de kwalificatie. Je samenwerking wordt getoetst aan drie wettelijke criteria:

  1. arbeid: de werkzaamheden worden persoonlijk verricht
  2. loon: er staat een vergoeding tegenover
  3. gezag: jij geeft instructies of de persoon is organisatorisch ingebed

Zijn alle drie aanwezig? Dan is juridisch sprake van een arbeidsovereenkomst. Het label dat je gebruikt, maakt dan niet uit.

In de praktijk draait het vaak om het gezagscriterium. Dat wordt breed beoordeeld, waarbij alle omstandigheden samen worden gewogen. Het Deliveroo-arrest geeft hiervoor handvatten, zoals inbedding in jouw organisatie, ondernemersrisico, vervangingsvrijheid en werken voor meerdere opdrachtgevers. Deze lijn zie je ook terug in het wetsvoorstel VBAR.

Belastingdienst handhaaft weer actief

Ook de Belastingdienst kijkt scherper mee. Het handhavingsmoratorium op de Wet DBA is per 1 januari 2025 beëindigd. Sindsdien wordt weer actief getoetst of je samenwerkingen terecht als zelfstandige zijn ingericht.

Stelt de Belastingdienst schijnzelfstandigheid vast, dan kun je te maken krijgen met naheffingen loonbelasting en sociale premies, met terugwerkende kracht tot begin 2025. In 2025 werd nog terughoudend omgegaan met boetes. Vanaf 2026 kunnen ook vergrijpboetes volgen bij bewuste en ernstige misstanden.

Een overeenkomst van opdracht is dus geen formaliteit meer. Je moet die juridisch juist inrichten én in de praktijk naleven.

Wat betekent dit concreet voor jou?

Je kunt hier niet vrijblijvend mee omgaan. Verantwoord samenwerken met zzp’ers vraagt meer dan standaarddocumenten:

  • toets regelmatig of de samenwerking nog past bij echte zelfstandigheid
  • borg ondernemerschap in de praktijk, zoals meerdere opdrachtgevers, eigen investeringen en ondernemersrisico
  • wees voorbereid op controles, want herkwalificatie kan financieel ingrijpend zijn

Wil je met zelfstandigen werken, dan moet die zelfstandigheid ook echt zichtbaar zijn. Niet alleen op papier, maar juist in het dagelijks werken.

Wil je weten hoe jouw samenwerkingen ervoor staan en welke juridische en financiële risico’s je loopt?
Neem dan contact met ons op. We denken graag met je mee.

Datum
2026-01-29
Deel artikel

Heb je een vraag of kom je graag eens kennismaken?